Ò³í³ íåçàáóòèõ ïðåäê³â
Ñ˲Ï×ÅÍÊÎ
Ñüîãîäí³ ²âàíîâ³ Ìèêîëàé÷óêîâ³ âèïîâíèëîñÿ á 60 ðîê³â. Çðåøòîþ, 60-ð³÷÷ÿ àêòîðà, íàâ³òü ãåí³àëüíîãî, íàâ³òü òàêîãî, ùî ïîìåð ó 46 ðîê³â, íàâ³òü ñàìîãî Ìèêîëàé÷óêà íå áóëî á òàêîþ àæ ïî䳺þ âñåäåðæàâíîãî ð³âíÿ, ÿêáè... ßêáè ²âàí Ìèêîëàé÷óê íå áóâ ãåí³àëüíèì àêòîðîì, ÿêáè â³í íå ïîìåð ó 46 ðîê³â ³ ÿêáè â³í íå áóâ ñàìèì Ìèêîëàé÷óêîì.
À ùå, ÿêáè äîëÿ íå çðîáèëà éîãî íå ïðîñòî àêòîðîì, à ñèìâîëîì. ßêáè äîëÿ íå ïðèâåëà éîãî ó ïîåòè÷íå ê³íî ³ íàçàâæäè íå ïðèâ’ÿçàëà äî ô³ëüìó-ëåãåíäè “Ò³í³ çàáóòèõ ïðåäê³â”.
Ëåãåíäè íå íàðîäæóþòüñÿ ïðîñòî òàê. “Ò³í³ çàáóòèõ ïðåäê³â” – â³ðòóîçíå ê³íî ñïîñòåðåæëèâîãî Ïàðàäæàíîâà, çíÿòå êàìåðîþ ùå îäíîãî “ê³íîïîåòà” Þð³ÿ ²ëëºíêà, – ñïðàâä³ çàñëóãîâóº íà ñòàòóñ ëåãåíäè. Àëå æ ïî ñóò³ íà äåñÿòêè ðîê³â æìåíüêà íàçâ – “Ò³í³...”, ³ëëºíê³âñüê³ “Êðèíèöÿ äëÿ ñïðàãëèõ” ÷è “Í³÷ íà ²âàíà Êóïàëà”, ùå äâ³-òðè íàçâè. Óêðà¿íñüêå ê³íî ïåðåòâîðèëîñÿ íà ò³í³, ùå íàðàç³ íå çîâñ³ì çàáóò³. Îò ³ çàðàç ̳í³ñòåðñòâî êóëüòóðè ðàçîì ³ç Öåíòðîì Îëåêñàíäðà Äîâæåíêà ðîçäðóêóâàëî ê³íîêîﳿ ô³ëüì³â çà ó÷àñòþ Ìèêîëàé÷óêà (ïëàíóº ï³äãîòóâàòè áëîê â³äåîêàñåò), ðåòðîñïåêòèâè éäóòü ïîâíèì õîäîì íà ÓÒ-1 òà íà 1+1. Ãîòóºòüñÿ äî äðóêó êàòàëîã òâîð÷îñò³ Ìèêîëàé÷óêà òà çá³ðêà “Ïîåòè÷íå ê³íî. Çàáîðîíåíà øêîëà”. Ïëàíóºòüñÿ ïðîâåäåííÿ âå÷îð³â ïàì’ÿò³. Óñå äóæå äîáðå. Þâ³ëåé â³äáóâàºòüñÿ ñîë³äíî, òàê, ÿê éîìó íàëåæàëî á.
Àëå ÿêáè âèð³øèëè ðàïòîì ïðîâåñòè ðåòðîñïåêòèâó óêðà¿íñüêîãî ê³íî çàãàëîì – ñïèñîê ñòð³÷îê ìàëî â³äð³çíÿâñÿ á â³ä ðåòðîñïåêòèâè Ìèêîëàé÷óêà.
Ìèêîëàé÷óê – ñèìâîë óêðà¿íñüêîãî ê³íî. Â³í – òîé âèíÿòêîâèé âèïàäîê, êîëè ñèìâîë ³ñíóº, à ê³íî – í³áè í³. Çà îñòàíí³ ðîêè ê³ëüêà ô³ëüì³â çíÿâ Ìèõàéëî ²ëëºíêî. Éîãî “Ôó÷æîó” òåæ ì³ã áè ïðåòåíäóâàòè íà ô³ëüì-ëåãåíäó, íà ñèìâîë. Ö³º¿ ñòð³÷êè í³õòî íå çàáîðîíÿâ. Àëå ¿¿ íå ïîêàçàëè ó æîäíîìó ê³íîòåàòð³. ßê ³ íàñòóïíèé “Ñüîìèé ìàðøðóò”.
Îøàë³ë³ â³ä áåçä³ëëÿ íàùàäêè àáî é ñàì³ “ïðåäêè” çí³ìàþòü ðîñ³éñüê³ ñåð³àëè, ó êðàùîìó âèïàäêó òóëÿòüñÿ äî ³íîçåìíèõ ô³ëüì³â (ÿê³ òåæ ìîæíà ïåðåðàõóâàòè íà ïàëüöÿõ îäí³º¿ ðóêè).
Ìèêîëàé÷óêà íåìàº. ² óêðà¿íñüêîãî ê³íî ïî ñóò³ òåæ íåìàº. Àëå, íà â³äì³íó â³ä Ìèêîëàé÷óêà, ó íüîãî íåìຠþâ³ëåþ.
Ìèêîëàé÷óê, ³ç “Ò³íÿìè...”, “Á³ëèì ïòàõîì ç ÷îðíîþ îçíàêîþ”, “Çàõàðîì Áåðêóòîì”, óò³ëþº òå, ÷èì óêðà¿íñüêå ê³íî ìîãëî áè ñòàòè, çàëèøèâøèñü ùå îäí³ºþ ñóìíîþ ò³ííþ òîãî, ùî òàê ³ íå çáóëîñÿ. Íàðàç³ ö³ ò³í³ ùå ç’ÿâëÿþòüñÿ â þâ³ëåéíèõ çàëàõ. ßê ñêîðî âîíè ïðîìèíóòü?
Êàòåðèíà Ñ˲Ï×ÅÍÊÎ
Âàñèëü ÃÅÐÀÑÈÌ’ÞÊ
ÑÅÐÏÅÍÜ ÇÀ ÑÒÀÐÈÌ ÑÒÈËÅÌ (óðèâîê)
Òðèâຠïòàñòâî ó ìî¿õ ç³íèöÿõ àæ äî ñâ³òàíêó. Ìóçèêà òåðïêà
Ñòåôàíèêà ³ Ìèêîëàé÷óêà
çáåðåæåíà, ÿê áðèíçà â áåðáåíèöÿõ, ó öèõ ñåðïíåâèõ äíÿõ. ß ñòàâ íåçëèì
ïîäåííèêîì – ì³æ áàòîãîì ³ ãàêîì. ß ñòàâ õîëîäíèì ï³ä ñîëÿðíèì çíàêîì,
ùî ð³çüáëåíèé íà ñâîëîêó îäíèì
³ç ïðàä³ä³â. Ñâ³òຠñïåðøó ñòàí ïòèöü, ùî ïåðåòðèâàþòü ó ñâ³òàíîê
÷è ò³ëüêè â ñëîâî, ³ âîíî – Ñòåôàíèê,
à, ìîæå, ëåã³ò ëèø, ³ â³í – ²âàí.
Íà øê³ð³ êðàþ – ñèðîòè. Íå òàê.
Öå ò³ëüêè äðîæ äî ñåðïíÿ, ìëîñòü äî ðàííÿ... Ìîâ ïðàä³äè ó äíèíó ïîìèíàííÿ
ïîìîëÿòüñÿ é òàíöþþòü íà ãðîáàõ.
Ó ñåðïí³ ñïëåò ¿õ ðóê òîíêèé, ìîâ íèòü,
à äîòîðêíåøñÿ – ³ ðóêè íå ñòàëî.
² äèâèøñÿ íåçìèãíî, ÿê ìóðàâëèê
ñêîöþðáëåíèì ì³çèíöåì äð³áîòèòü
ñïîê³éíî, çàêëîïîòàíî... Êóäè? Íà ñâ³ò³ öüîìó ò³ëüêè â³í ³ çíàº. À òè,
ïîäåííèê, òè íà øê³ð³ êðàþ òàìóºø òðåì, ãàäàþ÷è, ùî òè
ëåãêèé äî òàíöþ ìåðòâèõ ³ æèâèõ –
ìîâ ñåðåä íî÷³ ïåðåïëóòàâ ñòåæêó ³, âèõîïèâøè ç âàòðè ãîëîâåøêó,
³ç êðèêîì ïàñòêó àíãåë³â îáá³ã...
Òè ùî öå òâîðèø ó æèòò³ ÷ ó æ î ì ó ?
Òî ïàñòêà òàíöþ. Òî ï³ìñòëèâèé ðèòì.
Íå ìຠñâîãî êàðáó ï³ë³ãðèì
íà ñâîëîêó â ñîëÿðí³ì çíàêó äîìó.
Ëèø âèìèºòüñÿ ìóçèêà òåðïêà
ó ñåðïí³, ãåéáè ó ïîòîö³ êèëèì.
Ó ñåðïí³ çà ñòàðèì ÷èñëîì, çà ñòèëåì
Ñòåôàíèêà ³ Ìèêîëàé÷óêà.
ß çíàþ: â ñåðïí³ â íàñ õîëîäíà òâàð. ² ò³, ùî éøëè íà ñìåðòü, ïðèéøëè é çàïðàâëÿòü
ó òî¿, ùî ðèäàº. Âîø³ äàâëÿòü îá ñò³ë:
“Êëàäè íà ñò³ë éîãî êåïòàð!”...
|
|
